जापानमा पढ्दा प्रयोग गर्न सकिने छात्रवृत्ति: JASSO को अध्ययन प्रोत्साहन छात्रवृत्ति, जापान सरकार (MEXT) को छात्रवृत्ति, र स्थानीय, निजी तथा विद्यालयका छात्रवृत्ति

प्रकाशित: २०२६ नोभेम्बर ७ · अद्यावधिक: २०२६ नोभेम्बर ७

घमाइलो झ्यालनजिक पुस्तकालयको डेस्कमा ल्यापटप, थुप्रिएका किताब र कापीसहित मुस्कुराउँदै गरेकी विद्यार्थी

पढाइको खर्चबारे सोच्दा "छात्रवृत्ति पाइन्छ कि पाइँदैन?" भन्ने कुरा धेरैलाई लाग्छ। छात्रवृत्ति राम्ररी प्रयोग गर्दा मद्दत हुन्छ, तर सबैले पाउँदैनन्, र हरेकको योग्यता र सर्त तोकिएको हुन्छ। यो गाइडले जापानी भाषा विद्यालयका विद्यार्थी र आगामी पढाइमा गएपछिका विद्यार्थीले प्रयोग गर्न सक्ने मुख्य छात्रवृत्तिका प्रकार, आवेदन दिने समय र तरिका, र छात्रवृत्तिमा मात्र भर नपर्ने सोच आधिकारिक जानकारीको आधारमा बुझाउँछ।

तल सूचीबद्ध आधिकारिक पृष्ठहरू हामीले ७ नोभेम्बर २०२६ मा जाँचेका हौं। छात्रवृत्तिको रकम, सर्त र आवेदन अवधि हरेक वर्ष फरक हुन्छन्। यो गाइडलाई अनुमानित मार्गदर्शनका रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्, र आवेदन दिनुअघि छात्रवृत्ति दिने संस्था र विद्यालयसँग पछिल्ला कुरा अवश्य पुष्टि गर्नुहोस्। हामी छात्रवृत्ति पाइने ग्यारेन्टी दिन सक्दैनौं।

पहिले जान्नुपर्ने कुरा

Study in Japan (JASSO) का अनुसार यी कुरा महत्त्वपूर्ण छन्।

छात्रवृत्ति जापानमा पढ्न चाहिने सबै खर्च तिर्नका लागि होइन। कुल खर्च गणना गर्नुहोस्, आफैं जुटाउन सक्ने पैसा समेत समावेश गरेर योजना बनाउनुहोस्, र छात्रवृत्तिमा मात्र भर नपर्नुहोस्।
धेरैजसो छात्रवृत्तिमा जापान आएपछि आवेदन दिइन्छ। विदेशबाटै आवेदन दिन मिल्ने थोरै मात्र छन्।
योग्यता विद्यालयको प्रकार, उमेर, नागरिकता, विषय र भर्ना भएको विद्यालयमा भर पर्छ।
धेरैजसो आवेदन भर्ना भएको विद्यालयमार्फत दिइन्छ। हरेक विद्यालयले सिफारिस गर्न सक्ने विद्यार्थीको सङ्ख्या फरक हुन्छ।
छनोटमा कागजात जाँच, लिखित परीक्षा वा अन्तर्वार्ता हुन सक्छ, र नतिजा छात्रवृत्ति दिने संस्था वा विद्यालयबाट आउँछ।

खर्चको अनुमानका लागि खर्च गाइड हेर्नुहोस्।

छात्रवृत्तिका प्रकार

प्रकार	मुख्य कुरा
जापान सरकार (MEXT) को छात्रवृत्ति	दूतावास वा विश्वविद्यालयमार्फत आवेदन दिइने राष्ट्रिय छात्रवृत्ति
JASSO को छात्रवृत्ति	जापान आएपछि विद्यालयमार्फत आवेदन दिइने, आफ्नै खर्चले पढ्ने विद्यार्थीका लागि छात्रवृत्ति
स्थानीय सरकार, अन्तर्राष्ट्रिय आदानप्रदान संस्था र निजी संस्थाका छात्रवृत्ति	क्षेत्र र संस्थाअनुसार योग्यता र सर्त फरक हुन्छन्
विद्यालयका छात्रवृत्ति र पढाइ शुल्कमा छुट	विद्यालयले आफैं दिने

आफ्नै खर्चले पढ्ने विदेशी विद्यार्थीका लागि JASSO को अध्ययन प्रोत्साहन छात्रवृत्ति (私費外国人留学生学習奨励費)

जापानी भाषा विद्यालयका विद्यार्थी पनि योग्य हुन सक्ने सबैभन्दा चिनिएको छात्रवृत्ति यही हो। जापान आएपछि विद्यालयमार्फत आवेदन दिइन्छ (JASSO)।

विद्यालयको प्रकार	मासिक रकम
विश्वविद्यालय, स्नातकोत्तर, जुनियर कलेज, प्राविधिक कलेज, र व्यावसायिक विद्यालयका व्यावसायिक कोर्स	४८,००० येन
जापानी भाषा शिक्षण संस्था (जापानी भाषा विद्यालय)	३०,००० येन

मुख्य सर्त यी हुन्:

बसाइको हैसियत (在留資格) "留学 (Student)" हुनुपर्छ (「家族滞在 / Dependent」 र 「定住者 / Long-term Resident」 हैसियत योग्य हुँदैनन्)।
अघिल्लो शैक्षिक वर्षको ग्रेड प्वाइन्ट (成績評価係数) २.३० वा बढी हुनुपर्छ, र छात्रवृत्ति पाउने अवधिभर त्यो स्तर कायम रहने अपेक्षा हुनुपर्छ।
पठाइने रकमको औसत (भर्ना र पढाइ शुल्क बाहेक) महिनाको ९०,००० येन वा सोभन्दा कम हुनुपर्छ।
जापानमा बस्ने खर्च व्यहोर्ने व्यक्ति (扶養者, financial supporter) भए उनको वार्षिक आम्दानी ५० लाख येनभन्दा कम हुनुपर्छ।
जापानी भाषा शिक्षण संस्थाका विद्यार्थीले अर्को वर्ष जापानको विश्वविद्यालय वा अन्य उच्च शिक्षा संस्थामा जाने लक्ष्य राखेको हुनुपर्छ।
जापानी वा अंग्रेजी भाषाको स्तरको सर्त छ। तर विदेशी विद्यार्थीका लागि विशेष कोर्स (留学生別科), तयारी कोर्स र जापानी भाषा शिक्षण संस्थामा यो लागू हुँदैन।

आवेदन कसरी दिने भन्ने आफ्नो विद्यालयका जिम्मेवार कर्मचारीलाई सोध्नुहोस्। हरेक विद्यालयले सिफारिस गर्न सक्ने सङ्ख्या फरक हुने भएकाले केही विद्यालयमा आवेदन दिन मिल्दैन।

पाउने अवधि सिद्धान्ततः अप्रिलदेखि अर्को वर्षको मार्चसम्म १ वर्ष, वा अक्टोबरदेखि अर्को वर्षको मार्चसम्म ६ महिना हो (JASSO)। वास्तविक आवेदन समय र विद्यालयको सिफारिस सङ्ख्या आफ्नो विद्यालयलाई सोध्नुहोस्।

जापान आउनुअघि आरक्षण चयन (予約採用)

JASSO मा जापान आउनुअघि नै छात्रवृत्ति आरक्षण गर्ने व्यवस्था पनि छ। यो जापान विश्वविद्यालय भर्ना परीक्षा (EJU) मा राम्रो अङ्क ल्याएका र विश्वविद्यालय, जुनियर कलेज, प्राविधिक कलेज (तेस्रो वर्ष वा माथि) वा व्यावसायिक विद्यालयको व्यावसायिक कोर्समा नियमित विद्यार्थीका रूपमा भर्ना हुने योजना भएका आफ्नै खर्चले पढ्ने विद्यार्थीका लागि हो। आरक्षण चयनमा छानिएपछि तोकिएको अवधिभित्र भर्ना भएर विद्यालयको सिफारिस पाए छात्रवृत्ति पाइन सक्छ। EJU को आवेदन दिँदा आरक्षणको विकल्प रोज्नुहोस्।

EJU बारे भाषा विद्यालयपछि आगामी पढाइको गाइड मा बुझाइएको छ।

जापान सरकार (MEXT) को छात्रवृत्ति

Study in Japan (JASSO) का अनुसार जापान सरकार (MEXT) को छात्रवृत्तिका सात प्रकार छन्: अनुसन्धान विद्यार्थी, शिक्षक तालिम विद्यार्थी, स्नातक तहका विद्यार्थी, जापानी भाषा र संस्कृति अध्ययन विद्यार्थी, प्राविधिक कलेजका विद्यार्थी, व्यावसायिक विद्यालयका विद्यार्थी, र युवा नेता कार्यक्रम (Young Leaders Program) का विद्यार्थी। जापानी भाषा विद्यालयका विद्यार्थीका लागि छुट्टै वर्ग छैन।

स्नातक तहका विद्यार्थी: २५ वर्षभन्दा कम उमेर, र १२ वर्षको विद्यालय शिक्षा पूरा गरेको (पूरा गर्न लागेका समेत)।
व्यावसायिक विद्यालयका विद्यार्थी: २५ वर्षभन्दा कम उमेर, र १२ वर्षको विद्यालय शिक्षा वा समकक्ष जापानी हाइस्कुल स्तरको शिक्षा पूरा गरेको (पूरा गर्न लागेका समेत)।
अनुसन्धान विद्यार्थी: ३५ वर्षभन्दा कम उमेर, र जापानको स्नातकोत्तर विद्यालयको मास्टर्स वा डक्टरल कार्यक्रममा भर्ना हुन योग्य।

आवेदन दिने दुई तरिका छन्।

दूतावास सिफारिस: जापानी दूतावास (वा महावाणिज्य दूतावास) ले भर्ना खोली पहिलो छनोट गर्छ।
विश्वविद्यालय सिफारिस: जापानको विश्वविद्यालयले विदेशका विद्यार्थी आदानप्रदान सम्झौताका आधारमा उम्मेदवार छानेर MEXT लाई सिफारिस गर्छ। MEXT ले मान्यता दिएका विश्वविद्यालयले मात्र यसो गर्न सक्छन्।

सुविधामा पढाइ शुल्क माफी (授業料の免除, शुल्क नलाग्ने) र आउने-जाने हवाई टिकट पर्छन्। मासिक भत्ता वर्गअनुसार फरक हुन्छ, त्यसैले पछिल्लो आवेदन निर्देशिका जाँच्नुहोस्।

आवेदन अवधि, योग्य देश र सङ्ख्या हरेक वर्ष फरक हुन्छन्। नेपालबाट आवेदन दिने तरिका नेपालस्थित जापानी दूतावासको पछिल्लो जानकारीमा जाँच्नुहोस्।

स्थानीय सरकार, अन्तर्राष्ट्रिय आदानप्रदान संस्था, निजी संस्था र विद्यालयका छात्रवृत्ति

स्थानीय सरकार, स्थानीय अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घ र निजी फाउन्डेसन: आफ्नो क्षेत्रका विद्यार्थीलाई छात्रवृत्ति दिन सक्छन्। केहीले विदेशबाट पनि आवेदन लिन्छन्। निजी फाउन्डेसनले निश्चित विद्यालय, विषय वा देशका विद्यार्थीमा सीमित गर्न सक्छन्। आवेदनका सर्त र छनोटको तरिका संस्थाअनुसार फरक हुन्छन्।
विद्यालयका छात्रवृत्ति र पढाइ शुल्कमा छुट: धेरै विद्यालयले विदेशी विद्यार्थीका लागि छात्रवृत्ति र पढाइ शुल्कमा छुट दिन्छन्। केहीमा भर्ना हुनुअघि आवेदन दिन मिल्छ, केहीमा भर्ना भएपछि आवेदन दिनुपर्छ। पछिल्ला जानकारीका लागि विद्यालयको वेबसाइट हेर्नुहोस् वा विद्यालयलाई सिधै सोध्नुहोस्।

खोज्न Study in Japan वेबसाइटमा चिनाइएको छात्रवृत्ति खोज साइट (JPSS) र पढाइ शुल्क छुट तथा मिनाहा खोज पृष्ठ प्रयोग गर्न सकिन्छ। जापानी भाषा विद्यालयका विद्यार्थी यी छात्रवृत्तिका लागि योग्य हुन्छन् कि हुँदैनन् भन्ने परिचय पृष्ठहरूमा लेखिएको छैन। छात्रवृत्ति दिने संस्था र विद्यालयलाई सोध्नुहोस्।

आवेदन दिनुअघि जाँच गर्ने कुरा

योग्य हुनुहुन्छ? विद्यालयको प्रकार, उमेर, नागरिकता, विषय र बसाइको हैसियत सर्त अनुरूप छन्?
कहिले र कहाँ आवेदन दिने? जापान आउनुअघि कि आएपछि? विद्यालयमार्फत कि सिधै?
विद्यालयको सिफारिस सङ्ख्या: हरेक विद्यालयमा सिफारिस गर्न सकिने सङ्ख्याको सीमा हुन्छ। भर्ना हुनुअघि विद्यालयलाई सोध्नुहोस्।
कायम राख्ने सर्त: पाइरहँदा नतिजा वा उपस्थिति सर्त हुन सक्छ।
रकम र अवधि: हरेक महिना कति, र कहिलेदेखि कहिलेसम्म?

छात्रवृत्तिमा धेरै भर नपर्न

छात्रवृत्ति नपाए पनि बाँच्न सकिने बजेट बनाउनुहोस्।
छात्रवृत्ति कागजात र अन्तर्वार्ताबाट छानिन्छ। आवेदन दिँदैमा पाइन्छ भन्ने हुँदैन।
पार्ट-टाइमको आम्दानीमा पनि धेरै भर नपर्नुहोस्। नियम पार्ट-टाइम कामको गाइड मा बुझाइएको छ।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

जापानी भाषा विद्यालयका विद्यार्थीले छात्रवृत्ति पाउन सक्छन्?

आफ्नै खर्चले पढ्ने विद्यार्थीका लागि JASSO को अध्ययन प्रोत्साहन छात्रवृत्ति (学習奨励費) मा जापानी भाषा शिक्षण संस्थाका विद्यार्थी पनि पर्छन्, महिनाको ३०,००० येन। तर सर्त छन्, र हरेक विद्यालयको सिफारिस सङ्ख्या सीमित हुने भएकाले केही विद्यालयमा आवेदन दिन मिल्दैन।

जापान आउनुअघि आवेदन दिन मिल्ने छात्रवृत्ति छ?

थोरै छन्। जापान सरकार (MEXT) को छात्रवृत्ति दूतावास वा विश्वविद्यालयमार्फत आवेदन दिइन्छ। JASSO मा EJU मा उच्च अङ्क ल्याएकाका लागि आरक्षण व्यवस्था छ। केही स्थानीय सरकार, अन्तर्राष्ट्रिय आदानप्रदान संस्था र निजी संस्थाले पनि विदेशबाट आवेदन लिन्छन्।

छात्रवृत्तिले मात्र पढाइको खर्च पुग्छ?

पुग्दैन। छात्रवृत्ति सबै खर्च तिर्नका लागि होइन भनेर JASSO ले बुझाएको छ। आफैं जुटाउन सक्ने पैसा समेत समावेश गरेर योजना बनाउनुहोस्।

छात्रवृत्ति अवश्य पाइन्छ?

पाइँदैन। योग्यता, सर्त, सिफारिस सङ्ख्या र छनोट हुन्छ। आवेदन दिँदैमा पाइन्छ भन्ने हुँदैन।

कहाँ खोज्ने?

विद्यालयका कर्मचारी, विद्यालयको वेबसाइट, Study in Japan का छात्रवृत्ति पृष्ठ र छात्रवृत्ति खोज साइटमा खोज्न सकिन्छ।

अब के गर्ने

छात्रवृत्तिका सर्तका आधारमा विद्यालय तुलना गर्न विद्यालय सूची मा शुल्क र आगामी पढाइका लागि सहयोग जाँच्नुहोस्। विद्यालय छान्ने पूरा तरिकाका लागि जापानी भाषा विद्यालय कसरी छान्ने हेर्नुहोस्। सहयोग चाहिए सम्पर्क गर्नुहोस्। यो साइट निःशुल्क प्रयोग गर्न मिल्छ। हामी भर्ना वा भिसाको ग्यारेन्टी दिँदैनौं।

स्रोतहरू

सबै गाइड