नेपाली खाना र मसला जापान लैजान मिल्छ? मासु उत्पादन, दुग्ध पदार्थ र वनस्पतिका क्वारेन्टाइन नियम, र विमानस्थलको प्रक्रिया

प्रकाशित: २०२६ नोभेम्बर ७ · अद्यावधिक: २०२६ नोभेम्बर ७

ओछ्यानमा सुटकेस अगाडि राखी, छेउमा बन्द सानो बोतल र कपडाका झोला हेर्दै सोचिरहेकी युवती

धेरैलाई नेपालको स्वाद सम्झना आउँछ। मोमो, सुकेको मासु, घिउ, अचार, मसला, चामल वा दाल जापान लैजान मन लाग्न सक्छ। तर जापानमा पशु र वनस्पतिका रोग र कीरा भित्रिन नदिने क्वारेन्टाइन नियम छन्, र धेरै खानेकुरामा ल्याउने नियम र सीमितता लागू हुन्छ। नियम नजानी ल्याए खाना फालिन सक्छ, वा कडा सजाय पाइन सक्छ। यो गाइडले कृषि, वन तथा मत्स्य मन्त्रालयको आधिकारिक जानकारीको आधारमा नियम र विमानस्थलको प्रक्रिया बुझाउँछ।

तल सूचीबद्ध आधिकारिक पृष्ठहरू हामीले ७ नोभेम्बर २०२६ मा जाँचेका हौं। नियम सामानअनुसार र देशअनुसार विस्तारमा फरक हुन्छन् र परिवर्तन हुन सक्छन्। यो गाइडलाई आधारभूत कुरा जान्ने नक्साका रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्, र सामान प्याक गर्नुअघि पशु क्वारेन्टाइन सेवा र वनस्पति संरक्षण स्टेसनको पछिल्लो जानकारी अवश्य जाँच्नुहोस्। शङ्का लागेको सामान नल्याउनु सुरक्षित हुन्छ।

निष्कर्ष पहिले

मासु र मासुजन्य उत्पादन: धेरैजसो अवस्थामा ल्याउन मिल्दैन। ह्याम, सोसेज, जर्की (सुकेको मासु), मासु भएको बन (肉まん), र मासु भएको मोमो पनि पर्छन्।
वनस्पति (तरकारी, फलफूल, दाल, अन्न, मसलाका कच्चा पदार्थ आदि): सिद्धान्ततः निर्यात गर्ने देशको सरकारले जारी गरेको निरीक्षण प्रमाणपत्र संलग्न गरेर निरीक्षण गराउनुपर्छ। थोरै परिमाण वा उपहार भए पनि उस्तै हो। तर सुकाउने/प्रशोधन गर्ने तरिका र प्याकिङअनुसार केही सामानमा प्रमाणपत्र चाहिँदैन र केही क्वारेन्टाइनको दायराबाहिर हुन्छन्। धेरै फलफूल र तरकारी ल्याउन प्रतिबन्ध छ।
दुग्ध पदार्थ (मक्खन, घिउ, चिज, दूध आदि): हातमा बोक्ने सामान (携帯品) का रूपमा ल्याउँदा पशु क्वारेन्टाइनको दायरामा पर्दैन। तर मासु आदि मिसिएको भए दायरामा पर्छ।
यी सबैका लागि विमानस्थलमा भन्सार निरीक्षणअघि क्वारेन्टाइन काउन्टर हुँदै जानुपर्छ। घोषणा नगरी ल्याए सजाय हुन्छ।

मासु र मासुजन्य उत्पादन (पशु क्वारेन्टाइन)

यो खण्ड पशु क्वारेन्टाइन सेवा (動物検疫所) को मार्गदर्शनमा आधारित छ।

ल्याउन नमिल्ने कुरा

मासु र भित्री अङ्ग कुनै पनि रूपमा पर्छन्: काँचो, चिसो, जमेको, वा पकाएर प्रशोधन गरिएको। ह्याम, सोसेज, बेकन, जर्की र मासु भएको बन उदाहरणमा दिइएका छन्।
अण्डा (खोल समेत) पनि पर्छ।
मासु, अण्डा आदिबाट बनेका प्रशोधित उत्पादन पनि पर्छन्। उत्पादन प्रक्रिया आदिबाट रोग फैलने जोखिम छैन भन्ने स्पष्ट भएका सामान नियमबाहिर मानिन सक्छन्।
उपहार वा आफैं खाने भए पनि निर्यात गर्ने देशको सरकारबाट निरीक्षण प्रमाणपत्र लिन गाह्रो हुने भएकाले धेरैजसो मासुजन्य र पशुजन्य उत्पादन जापान ल्याउन मिल्दैन। निरीक्षण प्रमाणपत्र नभएको सामान ल्याउन मिल्दैन।
भन्सार-मुक्त (duty-free) पसलमा किनेको वा भ्याकुम प्याक गरिएको सामान पनि अपवाद होइन। मासु अलिकति मात्र कच्चा पदार्थमा प्रयोग भए पनि पर्छ।
खुरे रोग (口蹄疫), अफ्रिकी स्वाइन फिभर, उच्च रोगजनक चरा फ्लु आदि फैलिएका देश र क्षेत्रका उत्पादन आयात प्रतिबन्धित छन्।

दुग्ध पदार्थ

दुग्ध पदार्थ दायरामा पर्छन्, तर हातमा बोक्ने सामान (携帯品) का रूपमा ल्याउँदा पशु क्वारेन्टाइनबाट बाहिर राखिन्छ (पशु क्वारेन्टाइन सेवा)। मक्खन, घिउ, चिज र दूधको धुलो जस्ता मासु वा अण्डा नमिसिएका भए पशु क्वारेन्टाइनको दायरामा पर्दैनन्। तर मासुजन्य उत्पादन मिसिएको भए दायरामा पर्छ। प्याकेज र सामग्री लेबल जाँच्नुहोस्। परिमाण, प्याकेजिङ, तरल पदार्थ जस्ता भन्सार र हवाई कम्पनीका अन्य नियम पनि लागू हुन सक्छन्।

छाला उत्पादन आदि

छालाका झोला र ऊनका स्वेटर जस्ता तयार उत्पादन दायरामा पर्दैनन्।

वनस्पति (वनस्पति क्वारेन्टाइन)

यो खण्ड वनस्पति संरक्षण स्टेसन (植物防疫所) को मार्गदर्शनमा आधारित छ।

आधारभूत नियम

सिद्धान्ततः वनस्पति, परिमाण वा उद्देश्य जे भए पनि, निर्यात गर्ने देशको सरकारी निकायले जारी गरेको निरीक्षण प्रमाणपत्र (Phytosanitary Certificate) संलग्न गरेर आयात निरीक्षण गराउनुपर्छ। उपहार र निजी प्रयोगका थोरै सामानमा पनि उही लागू हुन्छ। भन्सार-मुक्त पसलमा किनेका वनस्पतिको पनि निरीक्षण चाहिन्छ।
निरीक्षण चाहिने उदाहरण: बिरुवा, कन्द (बल्ब), बिउ, काटेका फूल, तरकारी, फलफूल, अन्न, दाल, काठ, मसलाका कच्चा पदार्थ, जडीबुटी औषधिका कच्चा पदार्थ आदि।
प्रमाणपत्र चाहिने सामानमा प्रमाणपत्र नभए फालिन्छ। निरीक्षण नगरी ल्याए सजाय हुन सक्छ।
प्रतिबन्धित सामान बाहेक अन्य वनस्पतिका लागि जापानको आयात अनुमतिपत्र सिद्धान्ततः चाहिँदैन। तर प्रतिबन्धित सामान निरीक्षण प्रमाणपत्र भए पनि ल्याउन मिल्दैन।

वनस्पतिलाई चार समूहमा सोच्नुहोस्

वनस्पति संरक्षण स्टेसनको मार्गदर्शन मिलाएर हेर्दा चार समूह छन्।

जापान ल्याउन प्रतिबन्धित वनस्पति। (निरीक्षण प्रमाणपत्र भए पनि ल्याउन मिल्दैन।)
निरीक्षण प्रमाणपत्र संलग्न गरेर आयात निरीक्षण गराउनुपर्ने वनस्पति। (यो सामान्य नियम हो।)
निरीक्षण प्रमाणपत्र नचाहिने तर आयात निरीक्षण गराउनुपर्ने वनस्पति।
निरीक्षण प्रमाणपत्र र आयात निरीक्षण दुवै नचाहिने वनस्पति।

आधिकारिक पृष्ठहरूमा थप विस्तारमा यसरी बुझाइएको छ।

प्रमाणपत्र नचाहिने तर निरीक्षण चाहिने वनस्पतिका सर्त: सुकेका, सुकाएर थिचिएका, टुक्र्याइएका, कुटिएका वा धुलो पारिएका, र जमाइएका सामान। खेती, मल, पशु आहार आदिमा प्रयोग नहुने हुनुपर्छ। धुलो खुर्सानी, सुकेका तरकारी र सुकेका औषधीय वनस्पति उदाहरणमा दिइएका छन्।
आयात क्वारेन्टाइनको दायरामा नपर्ने वनस्पतिका उदाहरण: प्रशोधित चिया (製茶), सुकेका फल (खुर्पानी, अञ्जीर, पर्सिमन, कीवी, अङ्गुर, आँप, केरा आदि), चिनी, नून, सिरका, मदिरा आदिमा डुबाइएका वनस्पति, किण्वन गरिएको भ्यानिला बिन, र "खुद्रा बिक्रीको भाँडामा बन्द गरिएका सुकेका मसला"।

ल्याउन नमिल्ने कुरा

माटो, र माटो लागेका वनस्पति: सबै देशबाट आयात प्रतिबन्धित छ।
धेरै फलफूल र तरकारी: आँप, लङ्गान, अम्बा, लिची, खुर्सानी, सुन्तला जातका फल, नासपाती र स्याउ ल्याउन प्रतिबन्धित सामानका उदाहरणमा दिइएका छन्। देश वा क्षेत्रअनुसार प्रतिबन्धित हुने फलफूल र तरकारी हुन्छन्।
जहाजभित्रको खाना: स्यान्डविच, काटेको फल जस्ता सामान जहाजभित्रै खाने, र बाँकी जहाजबाहिर नलैजाने।
प्रतिबन्ध नलागेका बिरुवा, बिउ, अन्न र दालको पनि निरीक्षण चाहिन्छ।

मसला, चिया, सुकेका खाना र प्रशोधित सामानको के हुन्छ?

आधिकारिक मार्गदर्शनअनुसार:

खुद्रा बिक्रीको भाँडामा बन्द गरिएका सुकेका मसला र प्रशोधित चिया आयात क्वारेन्टाइनको दायरामा नपर्ने वनस्पतिका उदाहरणमा दिइएका छन्।
अर्कोतर्फ मसलाका कच्चा पदार्थ पनि आयात निरीक्षण चाहिने वनस्पतिका उदाहरणमा पर्छन्। धुलो खुर्सानी र सुकेका तरकारी निरीक्षण प्रमाणपत्र नचाहिने तर निरीक्षण चाहिने उदाहरण हुन्।
अन्न, दाल र बिउ निरीक्षण चाहिने वनस्पतिका उदाहरण हुन्।
वनस्पतिबाट बनेका प्रशोधित सामानमध्ये रोग वा हानिकारक कीरा फैलिने जोखिम नभएकामा आयात निरीक्षण नचाहिन सक्छ। तर "विस्तारका लागि वनस्पति संरक्षण स्टेसनलाई सोध्न" निर्देशन गरिएको छ।

नेपाली मसला, मसला मिश्रण, दाल, सुकेका तरकारी, अचार आदि कुन समूहमा पर्छन् भन्ने कच्चा पदार्थ, प्रशोधनको अवस्था र प्याकिङअनुसार फरक हुन्छ। यो गाइडमा कुनै एकलाई पनि "ल्याउन मिल्छ" भन्न सकिँदैन। लैजान चाहेको सामानको नाम र अवस्था वनस्पति संरक्षण स्टेसनको "आयात-निर्यात सर्त खोज" वा सम्पर्कबाट अवश्य पुष्टि गर्नुहोस्।

विमानस्थलको प्रक्रिया

भन्सार घोषणा फारम ठीकसँग भर्नुहोस्। फारममा मासुजन्य उत्पादन वा पशु-वनस्पति छ कि छैन भन्ने प्रश्न हुन्छ। इमानदारीसँग जवाफ दिनुहोस्।
क्वारेन्टाइन काउन्टरमा जानुहोस्। आप्रवासनपछि भन्सार निरीक्षण क्षेत्रभित्रको पशु क्वारेन्टाइन काउन्टर र वनस्पति क्वारेन्टाइन काउन्टरमा भन्सार निरीक्षणअघि निरीक्षण गराइन्छ। पशुजन्य उत्पादन पशु क्वारेन्टाइन काउन्टरमा, वनस्पति वनस्पति क्वारेन्टाइन काउन्टरमा।
मासुजन्य उत्पादन जस्ता पशु क्वारेन्टाइन निरीक्षण चाहिने सामान निरीक्षणअघि नखोल्नुहोस्। निरीक्षणअघि खोले ल्याउन नमिल्ने हुन सक्छ।
निरीक्षणमा समय लाग्न सक्छ। कर्मचारीले पासपोर्ट र बोर्डिङ पासको जानकारी लेख्न सक्छन्। जडान उडान र लिन आउने व्यक्तिको समयमा छुट राख्नुहोस्।
वनस्पति निरीक्षणमा पास भएपछि "वनस्पति निरीक्षण पास" को छाप लगाइन्छ। यो छाप नभएका वनस्पति भन्सार निरीक्षणमा जान पाउँदैनन्। शुल्क लाग्दैन।

तपाईं पुग्ने विमानस्थलमा निरीक्षकले हातमा बोकेको सामान जाँच्छन्, र खोज्ने कुकुर पनि काम गरिरहेका हुन्छन्। के छ भनी सोधिए झोलाभित्र देखाउनुहोस्।

नियम उल्लङ्घन गर्दाको सजाय

मासुजन्य उत्पादन जस्ता पशुजन्य उत्पादन गैरकानुनी रूपमा ल्याए ३० लाख येनसम्म जरिबाना (संस्थाका लागि ५ करोड येनसम्म), वा ३ वर्षसम्म कैद हुन सक्छ (पशु क्वारेन्टाइन सेवा)। घोषणा नगरिएको पशुजन्य उत्पादन हातमा बोकेको सामानमा भेटिए पनि सजाय हुन्छ। गम्भीर अवस्थामा प्रहरीलाई सूचना दिइन्छ। पशु क्वारेन्टाइन सेवाका कर्मचारीलाई गैरकानुनी पशुजन्य उत्पादन नष्ट गर्ने अधिकार हुन्छ।

निरीक्षण प्रमाणपत्र नभएका वनस्पति पनि फालिन्छन्, र निरीक्षण नगरी ल्याए सजाय हुन सक्छ (वनस्पति संरक्षण स्टेसन)।

हुलाक वा कुरियरबाट पठाउँदा

अन्तर्राष्ट्रिय हुलाकबाट पनि मासुजन्य उत्पादन आदि ल्याउन कडा सीमितता छ (पशु क्वारेन्टाइन सेवा)। वनस्पति पनि हुलाक वा कुरियरबाट पठाउँदा निरीक्षण प्रमाणपत्र आदि चाहिन्छ। साना प्याकेज र पार्सल हुलाक बाहेकको हुलाक वा चिठीबाट वनस्पति आयात गर्न कानुनले निषेध गरेको छ (वनस्पति संरक्षण स्टेसन)। केही अन्तर्राष्ट्रिय कुरियर कम्पनीले वनस्पति सम्हाल्दैनन्, त्यसैले अघि नै जाँच्नुहोस्। परिवारलाई खाना पठाउन लगाउँदा पनि उही नियम लागू हुन्छ।

ल्याउनुअघि जाँच्ने कुरा

लैजान चाहेका सामानको सूची बनाउनुहोस्। कच्चा पदार्थ र लेबलमा मासु र अण्डा छ कि छैन जाँच्नुहोस्।
मासु वा मासु भएका सामान (सुकेको मासु, मासु भएको मोमो, मासु मिसिएको मसला आदि) नल्याउनुहोस्।
वनस्पति (मसला, दाल, सुकेका तरकारी, बिउ आदि) हरेक सामान वनस्पति संरक्षण स्टेसनमा जाँच्नुहोस्। सिद्धान्ततः निरीक्षण प्रमाणपत्र चाहिन्छ।
शङ्का लागे नल्याउनुहोस्। जापानमा नेपाली सामग्री बेच्ने पसल हुन सक्छन् (पसल क्षेत्रअनुसार फरक हुन्छन्; विद्यालय वा वरिष्ठ विदेशी विद्यार्थीलाई सोध्नुहोस्)।
फारममा इमानदारीसँग घोषणा गर्नुहोस्। लुकाएर ल्याए सजायको दायरामा पर्छ।

औषधि, मदिरा, चुरोट आदि ल्याउने नियम यो गाइडमा बुझाइएको छैन। भन्सार र स्वास्थ्य, श्रम तथा कल्याण मन्त्रालयको जानकारी जाँच्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

नेपाली मसला ल्याउन मिल्छ?

खुद्रा बिक्रीको भाँडामा बन्द गरिएका सुकेका मसला आयात क्वारेन्टाइनको दायरामा नपर्ने उदाहरणका रूपमा दिइएको छ। अर्कोतर्फ मसलाका कच्चा पदार्थ, धुलो खुर्सानी र सुकेका तरकारीको निरीक्षण चाहिन्छ (धुलो खुर्सानी र सुकेका तरकारीलाई निरीक्षण प्रमाणपत्र चाहिँदैन)। सामान र अवस्थाअनुसार फरक हुने भएकाले लैजान चाहेका मसलाबारे वनस्पति संरक्षण स्टेसनलाई सोध्नुहोस्। निरीक्षण प्रमाणपत्र चाहिने सामानमा प्रमाणपत्र नभए ल्याउन मिल्दैन।

सुकेको मासु वा मोमो ल्याउन मिल्छ?

मिल्दैन भन्ठान्नुहोस्। जर्की जस्ता सुकेको मासु मासुजन्य उत्पादनका रूपमा दायरामा पर्छ। मासु भएको मोमो मासु भएको डम्पलिङ र मासु बन जस्तै मासु समावेश खानाका रूपमा हेरिने भएकाले धेरैजसो अवस्थामा जापान ल्याउन मिल्दैन।

घिउ वा मक्खन ल्याउन मिल्छ?

दुग्ध पदार्थ हातमा बोक्ने सामान (携帯品) का रूपमा ल्याउँदा पशु क्वारेन्टाइनको दायरामा पर्दैन (पशु क्वारेन्टाइन सेवा)। तर मासु आदि मिसिएको भए दायरामा पर्छ।

चामल वा दाल ल्याउन मिल्छ?

अन्न र दाल वनस्पति क्वारेन्टाइन निरीक्षण चाहिने वनस्पतिका उदाहरण हुन्। ल्याउन मिल्छ कि मिल्दैन र निरीक्षण प्रमाणपत्र चाहिन्छ कि चाहिँदैन भन्ने वनस्पति संरक्षण स्टेसनलाई सोध्नुहोस्।

घोषणा नगरी, भेटिएन भने ठीक हुन्छ?

ठीक हुँदैन। घोषणा नगरी ल्याए सजायको दायरामा पर्छ। मासुजन्य उत्पादन आदि गैरकानुनी रूपमा ल्याए बढीमा ३० लाख येनको जरिबाना वा ३ वर्षसम्म कैद हुन सक्छ। निरीक्षकले हातमा बोकेको सामान जाँच्छन्, र खोज्ने कुकुर पनि प्रयोग गरिन्छ।

परिवारले हुलाकबाट पठाउन सक्छन्?

हुलाकबाट पनि उही नियम लागू हुन्छ। मासुजन्य उत्पादन आदि प्रतिबन्धित छन्, र वनस्पतिलाई निरीक्षण प्रमाणपत्र आदि चाहिन्छ। पठाउनुअघि पशु क्वारेन्टाइन सेवा र वनस्पति संरक्षण स्टेसनमा जाँच्नुहोस्।

अब के गर्ने

जापान जानुअघि लैजाने सामान मिलाउनुहोस्। अन्य सामान र पुगेपछिको क्रमका लागि जापान पुगेपछिका प्रक्रियाको गाइड र आपत्कालीन र विपद् गाइड हेर्नुहोस्। पूरा प्रक्रियाका लागि नेपालबाट जापानमा कसरी पढ्ने हेर्नुहोस्। सम्पर्क गर्न सकिन्छ, तर हामी भर्ना वा भिसाको ग्यारेन्टी दिँदैनौं। यो साइट निःशुल्क प्रयोग गर्न मिल्छ।

स्रोतहरू

सबै गाइड