जापान पुगेपछिका प्रक्रिया: रेसिडेन्स कार्ड, ठेगाना दर्ता (१४ दिनभित्र) र राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा

जापान पुगेपछि पढाइ सुरु गर्नुअघि र सुरु गर्दै गर्दा गर्नैपर्ने केही महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया हुन्छन्। कतिपयको म्याद तोकिएको हुन्छ। यो गाइडले पुगेपछिका पहिलो हप्ताहरूमा के गर्ने र त्यसपछि के चाहिन्छ भन्ने क्रमैसँग आधिकारिक जानकारीको आधारमा बुझाउँछ।

तल सूचीबद्ध आधिकारिक पृष्ठहरू हामीले ७ नोभेम्बर २०२६ मा जाँचेका हौं। प्रक्रिया कसरी सञ्चालन हुन्छ भन्ने नगरपालिका र विमानस्थलअनुसार फरक हुन सक्छ र परिवर्तन हुन सक्छ। यो गाइडलाई अनुमानित मार्गदर्शनका रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्, र वास्तविक प्रक्रिया आफ्नो विद्यालय र नगरपालिका कार्यालयमा पुष्टि गर्नुहोस्।

पहिले सबै कुरा एकै नजरमा

१. विमानस्थलमा

रेसिडेन्स कार्ड पाउने

आप्रवासन सेवा एजेन्सीका अनुसार प्रवेश स्वीकृतिले मध्यम–दीर्घकालीन बासिन्दा बनेका व्यक्तिलाई तलका विमानस्थलमा रेसिडेन्स कार्ड विमानस्थलमै दिइन्छ: नयाँ चितोसे, सेन्दाई, नरिता, हानेदा, चुबु, कान्साई, कोबे, हिरोसिमा, फुकुओका र नाहा।

अन्य विमानस्थल वा बन्दरगाहबाट प्रवेश गरे पासपोर्टमा "रेसिडेन्स कार्ड पछि दिइनेछ" भन्ने टिपोट गरिन्छ। यस अवस्थामा रेसिडेन्स कार्ड सिद्धान्ततः क्षेत्रीय आप्रवासन सेवा कार्यालयबाट तपाईंले जनाएको ठेगानामा हुलाकबाट आउँछ।

विमानस्थलमा रेसिडेन्स कार्ड पाएपछि त्यहीँ आफ्नो नाम, बसाइको हैसियत र बसाइ अवधि ठीक छ कि छैन भनी आफैं जाँच्नुहोस्।

पार्ट-टाइम काम गर्ने योजना छ भने: 資格外活動許可 (अन्य गतिविधिको अनुमति)

पार्ट-टाइम काम गर्न 資格外活動許可, अर्थात् दिइएको हैसियतले अनुमति नदिएको गतिविधि गर्ने अनुमति, चाहिन्छ। बसाइ अवधि तीन महिनाभन्दा लामो हुने "विद्यार्थी" हैसियत भएकाले प्रवेश गर्दा विमानस्थलमै आवेदन दिन सक्छन्। विस्तृत जानकारीका लागि पार्ट-टाइम कामको गाइड हेर्नुहोस्। अनुमति बिना काम नगर्नुहोस्।

२. ठेगाना दर्ता: १४ दिनभित्र नगरपालिका कार्यालयमा

जापानमा नयाँ आएको व्यक्तिले बस्ने ठाउँ तय गरेको १४ दिनभित्र रेसिडेन्स कार्ड लिएर त्यो ठेगानाको 市区町村 कार्यालय (सिटी, वार्ड, टाउन वा भिलेज कार्यालय; यो गाइडमा "नगरपालिका कार्यालय") मा आफ्नो ठेगाना जनाउनुपर्छ (आप्रवासन सेवा एजेन्सी)।

• जनाउने ठाउँ ठेगानाको नगरपालिका कार्यालय हो, क्षेत्रीय आप्रवासन सेवा कार्यालय होइन।
• लैजानुपर्ने: रेसिडेन्स कार्ड। पछि कार्ड दिइने टिपोट भएको पासपोर्ट भए त्यही पासपोर्ट।
• नगरपालिका कार्यालयमा बासिन्दा दर्ताको बसाइँसराइ सूचना (転入届) दिएमा यो जानकारी दिइसकेको मानिन्छ। धेरैजसो अवस्थामा छुट्टै फारम चाहिँदैन।
• घर सरेको बेला पनि सरेको मितिले १४ दिनभित्र यसरी नै जानकारी दिनुपर्छ।

विद्यालयको छात्रावास वा विद्यालयले मिलाइदिएको बस्ने ठाउँमा बस्ने भए प्रक्रिया कहिले, कसले र कहाँ गर्ने भन्ने विद्यालयलाई सोध्नुहोस्। बस्ने ठाउँ तय हुनुअघि नै पुगेको भए बस्ने ठाउँ तय गरेको दिनदेखि गन्नुहोस्।

३. राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा

Study in Japan (JASSO) का अनुसार जापानमा तीन महिना वा बढी बस्ने विदेशी बासिन्दाले राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमामा सदस्य बन्नुपर्छ। ठेगाना दर्ता (बासिन्दा दर्ता) पछि नगरपालिका कार्यालयमा सदस्य बनिन्छ।

• बीमाले समेट्ने उपचार खर्चमा तपाईंले ३०% तिर्नुहुन्छ। बाँकी ७०% बीमाले तिर्छ। बीमाले नसमेट्ने उपचार पूरै आफैंले तिर्नुपर्छ।
• अस्पतालमा बीमा कार्ड देखाउनुहोस्।
• बीमा शुल्क अघिल्लो वर्षको आम्दानी (पार्ट-टाइमको कमाइ समेत) अनुसार तय हुन्छ। नगरपालिका कार्यालयमा आफ्नो आम्दानी जनाउनुपर्छ। नजनाए शुल्क ठीकसँग गणना हुँदैन।
• अघिल्लो वर्षको आम्दानी तोकिएको रकमभन्दा कम भए शुल्क घटाइन्छ। घटाइ पाउन पनि आम्दानी जनाउनुपर्छ, र आम्दानी नभएको वा थोरै भएका व्यक्तिले पनि जनाउनुहोस्।
• उपचार खर्च मासिक सीमाभन्दा बढी भए पछि फिर्ता दिइने व्यवस्था छ।

दुर्घटना वा साइकल चलाउँदा अरूलाई चोट पुर्‍याएमा जस्ता अवस्थाका लागि विद्यालयले दुर्घटना बीमा वा व्यक्तिगत दायित्व बीमा सुझाउन सक्छ। बीमाको प्रकार र सदस्य बन्न मिल्ने कि नमिल्ने विद्यालयअनुसार फरक हुन्छ। जापानी भाषा विद्यालयमा कुन बीमामा सदस्य बन्न मिल्छ भन्ने भर्ना हुनुअघि वा पछि विद्यालयलाई सोध्नुहोस्। खर्चको अनुमानका लागि खर्च गाइड को "बीमा" खण्ड हेर्नुहोस्।

४. बसाइ अवधि थप्ने

बसाइ अवधि सकिनुअघि थपका लागि आवेदन दिनुपर्छ। सामान्यतः अवधि सकिनुभन्दा तीन महिनाअघिदेखि आवेदन दिन सकिन्छ (Study in Japan)। अवधि सकिएपछि थप नगरी जापानमा बसे गम्भीर सजाय हुन सक्छ वा जापान छोड्न लगाइन सक्छ।

विद्यालय धेरै छुटाउँदा उपस्थिति घटे बसाइ अवधि थप स्वीकृत नहुन सक्छ (आप्रवासन सेवा एजेन्सी)। थप हुन्छ कि हुँदैन भन्ने आप्रवासन सेवा एजेन्सीले हरेक केसमा छुट्टाछुट्टै निर्णय गर्छ। कुन कागजात चाहिन्छ भन्ने विद्यालयलाई सोध्नुहोस्।

५. जानकारी दिनुपर्ने अवस्था

• ठेगाना बदलिँदा: सरेको मितिले १४ दिनभित्र नगरपालिका कार्यालयमा जानकारी दिनुहोस्।
• नाम, जन्ममिति, लिङ्ग वा नागरिकता/क्षेत्र बदलिँदा: बदलिएको मितिले १४ दिनभित्र ठेगाना हेर्ने क्षेत्रीय आप्रवासन सेवा कार्यालयमा जानकारी दिनुहोस्।
• विद्यालय बदल्दा, वा कोर्स पूरा गरेर वा पढाइ छाडेर विद्यालय छोड्दा: त्यस्तो भएको मितिले १४ दिनभित्र आप्रवासन सेवा एजेन्सीलाई जानकारी दिनुहोस् (सम्बद्ध संस्थासम्बन्धी जानकारी)। काउन्टर, हुलाक वा अनलाइन प्रणालीबाट दिन सकिन्छ। उही विश्वविद्यालयको स्नातकोत्तरमा जाने जस्तो अवस्थामा सम्बद्ध संस्था नबदलिने भएकाले जानकारी दिनु पर्दैन।
• रेसिडेन्स कार्ड हराएमा (चोरी भएमा आदि): हराएको थाहा पाएको मितिले १४ दिनभित्र क्षेत्रीय आप्रवासन सेवा कार्यालयमा पुनः जारीका लागि आवेदन दिनुहोस्। हराएमा वा चोरी भएमा प्रहरीमा पनि जानकारी दिनुपर्छ र उजुरी स्वीकृत नम्बर चाहिन्छ। जापानबाहिर हुँदा थाहा पाएको भए त्यसपछि पहिलो पटक जापान प्रवेश गरेको दिनदेखि १४ दिन गनिन्छ।
• रेसिडेन्स कार्ड फोहोर वा बिग्रिएमा: आप्रवासन सेवा एजेन्सीको 外国人在留総合インフォメーションセンター (विदेशी बासिन्दाको बसाइसम्बन्धी समग्र सूचना केन्द्र, ०५७०-०१३९०४) वा क्षेत्रीय आप्रवासन सेवा कार्यालयमा सोध्नुहोस्।

म्याद नाघे त्यसै नछोड्नुहोस्। थाहा पाउनासाथ विद्यालय वा क्षेत्रीय आप्रवासन सेवा कार्यालयसँग सल्लाह गरी आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्नुहोस्। प्रक्रियाअनुसार म्याद नाघेको कारण लेखिएको कागजात चाहिन सक्छ।

विद्यार्थीका रूपमा गतिविधि रोकेर अन्य गतिविधि गर्न चाहे बसाइको हैसियत बदल्नुपर्छ।

जापानबाट बाहिर गएर फर्किने भए वैध पासपोर्ट र रेसिडेन्स कार्ड भएको र १ वर्षभित्र (बसाइ अवधि त्यसअघि सकिने भए त्यो मितिसम्म) फर्किने हो भने पुनः प्रवेश अनुमति चाहिँदैन। बाहिर जाँदा रेसिडेन्स कार्ड देखाउनुहोस् र ED कार्डको "विशेष पुनः प्रवेश अनुमति" को महलमा चिन्ह लगाउनुहोस् (Study in Japan)।

६. ध्यान दिनुपर्ने कुरा

• विद्यालय नगई हरेक दिन काम गरे उचित कारण नभए बसाइको हैसियत खारेज हुन सक्छ।
• समयको सीमा र निषेधित काम जस्ता पार्ट-टाइमका नियमका लागि पार्ट-टाइम कामको गाइड हेर्नुहोस्।
• यो गाइडले बैंक खाता, मोबाइल फोन सम्झौता, पेन्सन र माइ नम्बरका प्रक्रिया समेटेको छैन। कुन प्रक्रिया कहिले चाहिन्छ भन्ने विद्यालय वा नगरपालिका कार्यालयलाई सोध्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

रेसिडेन्स कार्ड विमानस्थलमै अवश्य पाइन्छ?

पाइँदैन। नयाँ चितोसे, सेन्दाई, नरिता, हानेदा, चुबु, कान्साई, कोबे, हिरोसिमा, फुकुओका र नाहा विमानस्थलमा दिइन्छ। अन्य ठाउँबाट प्रवेश गरे पछि ठेगानामा हुलाकबाट आउँछ। आफू प्रवेश गर्ने विमानस्थलमा पाइन्छ कि पाइँदैन भनी अघि नै विद्यालयलाई सोध्दा सजिलो हुन्छ।

ठेगाना दर्ता कहिलेसम्म गर्नुपर्छ?

बस्ने ठाउँ तय गरेको १४ दिनभित्र। रेसिडेन्स कार्ड लिएर नगरपालिका कार्यालयमा जानुहोस्।

ठेगाना दर्ता आप्रवासन कार्यालय (क्षेत्रीय आप्रवासन सेवा कार्यालय) मा गर्ने हो?

होइन। ठेगाना दर्ता ठेगानाको नगरपालिका कार्यालयमा गरिन्छ।

राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमामा अनिवार्य सदस्य बन्नुपर्छ?

जापानमा तीन महिना वा बढी बस्ने विदेशी बासिन्दाले राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमामा सदस्य बन्नुपर्छ। ठेगाना दर्तापछि नगरपालिका कार्यालयमा गर्नुहोस्।

बीमा शुल्क कति हो?

अघिल्लो वर्षको आम्दानी र बसेको नगरपालिकाअनुसार व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। आम्दानी कम भए घटाइन सक्छ। काउन्टरमा आम्दानी जनाएर रकम पुष्टि गर्नुहोस्।

रेसिडेन्स कार्ड हराए के गर्ने?

हराएको थाहा पाएको मितिले १४ दिनभित्र क्षेत्रीय आप्रवासन सेवा कार्यालयमा पुनः जारीका लागि आवेदन दिनुहोस्। हराएमा वा चोरी भएमा प्रहरीमा पनि जानकारी दिनुपर्छ। विद्यालयसँग पनि कुरा गर्नुहोस्।

अब के गर्ने

जापान जानुअघि पुगेको दिन के कसरी हुन्छ (विमानस्थल, बस्ने ठाउँ, ठेगाना दर्तामा सहयोग) भनी विद्यालयलाई सोध्नुहोस्। विद्यालय सूची मा छात्रावास र शुल्क तुलना गर्न सकिन्छ। पूरा प्रक्रियाका लागि नेपालबाट जापानमा कसरी पढ्ने हेर्नुहोस्। सहयोग चाहिए सम्पर्क गर्नुहोस्। यो साइट निःशुल्क प्रयोग गर्न मिल्छ। हामी भर्ना वा भिसाको ग्यारेन्टी दिँदैनौं।